Friday, September 08, 2006

ADUNA KOy AmU, Gisugo KOg TAbaKO, ngaNong Ga DUkO DUko? NAnGitAg UsA kA DakO!

(Musta? wala lang lingaw)

LINYA
sa pagpanim palad,
angay ba
ang mamili?

kung han-ay na
ang mga linya,
angay bang
bawgon?
dukdukon
ug pug-on?
asa ang kutluon
ug
asa ang magpabilin?

...

kung hubas na ang kawanangan,
huwata,
makita
ang pirmirong
bituon--
duyog niini,
manglupad ang mga Putyukan
taliwa sa palad,
maglatay-latay
sa mga linya niini,
mga kuyamoi.

Kuptan kadiyot,
pasakyon
sa pagsayaw-sayaw
sa mga palad.
tayhupan sa tam-is nga uyayi...
apan,
inag abot
sa kabuntagon,

paluparon...

....

kay ang pagpanim palad...
pagpamili,
pag latay-latay,
pag-puga,
pagdukduk,
pagbawg,
pagsayaw-sayaw,
pag-awit,

pagpabilin....

ug

pagpalupad.

imu ang palad.

TIWA ANDAG

Thursday, September 07, 2006

Balak sa usa ka adis-adis sa fuente by Chai

Pila na ka gabii
Wala ko ka kita nimo

Wala ko ka simhot
Sa imong isog na baho

Wala ko kupot
Sa imong bugnaw
Nga panit

Kita ra
Kita ra unta to
Kitan’g duha
Didto sa Fuente.

Bahala na to ang uban
Kung ganhan sila nimo

Di tika ihatag.
Di tika biyaan.
Amaw man ‘to si Pedro,
Nga gibiyaan ka niya.

Unsa’y wa na’y baho?
Naa pa baya.

Maayo,
Nakitan tika
Katong
Usang gabhiuna
Didto sa lingkuranan
Ilaum sa
Dagkong kahoy duol
Sa fountain.

Magtuyok ang
Kalibutan
Kung maguban ta

Murag magsayaw-sayaw
Ang mga suga didto sa fuente

Ang buan,
Murag baskitbol,
Sigeg untol-untol

Ah!
Murag,
Naka three points ko ato dah!

Kompleto ang akong adlaw
Kung makakita ko nimo

Mawala ang akong
kagutom
katugnaw
Og ang tanan
Mga problema

Atay!

Ngano na wala man ka?

Gutom na.
Tugnaw.

Gi kuha ka ni Pedro?
Ayaw ko ingna,
Na naa ka ni
Bulokdoy!

Labad na akong ulo
Sakit akong tiyan
Mag lisod ko’g ginahawa

Paliton tika balik,
kay
Kailangan ko nimo

(please critique ;-) Vielen Dank! :p)

Friday, July 14, 2006

Dili Matapos and Kalibutan

(Usa ka adaptation sa balak ni Charles Simic nga gipangulohan og "The World Doesn't End". Usa ka gamay nga pagsuway ni Hanuarius sa hinaut nga mapukaw og balik ang inyong tagsa-tagsang musa.)

Ug nahimugso ang atong panahon,
Natong mga gagmayng magbabalak.
Adios Whitman, Dickinson, Frost.
Amo na pud. Kita nga kansang pagkailado
Kutob ra sa atong tugkaran, ug ang bugtong
Tang tig-abiba ang ato ra gyung pamilya,
Mga higala, sa panahon nga kita magtapok
Human sa panihapon alang sa paglad-ok
Sa lamiang ilimnon...
Ug samtang nahikatulog ang kabanay,
mangukay sa karaang taguanan,
diin nahinanok ang pipila ka karaang balak.
Nanghinaut nga intawn walay mapugwat
Sa atong kasikas samtang naglaum
Nga unta ang mga lindog natipigan ug
Wala mawani sa paglabay sa panahon.

Adunay habu-habo, adunay mihunghong kanimo,
Ug siya pud, nangandam sa pagbasa,
Daw nagtungtong sa entablado nga namuwa,
Sa mga pulong nga mihaguros sa balak sa gugma,
Diin ang mga kataposang linya (nga ikaw walay kalibutan
hangtud karon) wala pa gayud mitungha.

Saturday, June 03, 2006

Dibuho sa Anino (art of a shadow)

para sa mga KSP(kutob sa pangandoy) hehe. kung buhi ug nakahinumdum pa...

Diha lang,
Ayaw'g lihok.
Samtang,
buhion ko
ang dibuho
nga maghulagway kanimo.
Kay ang kawanangan,
ang lamparilya,
ang uwan,
ang lamisa
...gimugna aron
mapamatuod ning gabhiuna.
nga sa usahay,
nahitabo
nga anino lang
sa akong pagkahinanuk...

ang dibuho,
ning gabhiuna.

Diha lang,
ayawg lihok,
kaskason ko ang agi sa hayag
gikan anang lamparilya sa lamisa,
nigit-ngiton ning lapis
ang anino
sa imong ilong,
pilok,
ngabil
...ug sa di madugay
mapatin-aw ang hulma sa imong dagway.

Diha lang,
ayawg lihok,
pangitaon ko ang
patak
sa taligsik,
nga nitago sa imong patilya
bu-ot kong dakpon
ang kada pirok
sa imong mata--
kay bisag kini,
dibuho
ang
misteryo

...ug kung mahimo

dakpon ko sab
ang imong ginhawa

ipilit ning papel,

sama sa nahitabo
usahay
sa akong pagkahinanuk.

Diha lang,
ayawg lihok,
kay basin,
masayop ang agi sa hayag
ug ang mga linya,
ug ang mga bulok.
O di kaha,
mutalidpasang kagabhion
ug magpabiling
hanap
ning gibuhian kong dibuho
sa imong hulagway.
Sama sa usahay
nga mga anino
sa akong pagkahinanuk
...nitalidpas sa kagabhion,
ang imong hulagway,
ingon arong gabhiuna.

Diha lang,
ayawg lihok,
ug dinhi ra sab ko.
Dili dunggon ang namaghut kong lapa-lapa
...mupaduol nimo.
Pugos nga
gitugway sa akong bagtak
ang hung-hung
sa kaanyag
nga nagpahipi
sa imong anino

...buot kong'
magpabilin,
ang uwan,
ang lamparilya,
ang dibuho--
aninong napatin-aw.

magpabilin,
sa kawanangan sa akong
pagkahinanuk...

...kay dinhi,
kanunay kang maako.




TIWA ANDAG

Friday, June 02, 2006

Pag-ilis Na

pastilan dyud nimo inday
pag-ilis kuno

nganong mosulob man dyud ka ana?
dili man ka angayan

imo dyud pugson
lupig nalang toukon ka

karon momandar ka
na dili ka komportable

alangan man intawon inday
naay imo, diha dyud ka sa dili imo

hala kuno, pag-ilis na
timan-i, lahi-lahi baya ta...



Monday, May 29, 2006

Daghan og mambabalak sa among lungsod. ( ni bejay)

Daghan og mambabalak sa among lungsod
Ilahang balak,
Adunay kasahian sa inyo.

Ilahang balak hunghong

ilang balak, bungol

buta ang ilang balak

bakol og buktot ilang balak

Aduna'y makialagmon na mga balak

aduna'y binogo na balak

Aduna'y balak na pina-rakista

balak sa mga artista

balak na pina-kanta

balak dala salida

Balak sa bata
og sa guwang

Mahitungod sa dagat
og buwan

Ah. Pagkadaghan

Apan usik
Kay wa'y balak nahisuwat.

-bejay

Sunday, May 28, 2006

susiha, basaha

Mga mare, mustang kinabuhi? Okay ra ba ang atong mga kabukogan? Sulayi ninyo og bisita ang site nga "Critical Survey of Philippine Literature". Didto ninyo makit-an ang hulagway sa kasamtangang estado sa Nasudnong Literatura nato. Didto usab ninyo mabasahan ang mga kontemporaryo nga mga sinulat sa atong mga kaigsuonang manunulat sa mga nagkalainlaing rehiyon sa nasud, mga balita kabahin sa kulturang panulat ug katitikan sa Pilipinhong katilingban. Labaw na gyud, didto pud ninyo makit-an ang mga nagkalainlaing mga writing workshops o pandayan sa panulat nga pwede ninyo maapilan.

Ang kini nga mga pandayan sa panulat, mao kini ang mo-giya kaninyo kabahin sa mga nagkalainlaing direksyon sa inyo unyang panulat puhon. Dinhi ninyo makita ang mga posibleng dalan sa inyong panaw ning halapad ug walay kinutoban nga uniberso sa arte ug literatura.

Daghang salamat ug usa ka mamugnaong biyahe kanatong tanan.

Hanuarius

Hinuon, dili tanan laki isog ni bejay

Hinuon, dili tanan laki isog.

Sultii na lang gud ko
kung ikaw, nagduka ba...

Lisod, kay...
gisayud man gud ako sa
bug-at nimong mata
na kining taknaa sa gabii
ting hinanok mo na

tingligid sa banig
ting abi-abi sa mga
nag kinaunsanag damgo

bakakon lang tingali
ang kahagbungon nimong mata,
kay hinghisgutan mo man gud
ganina
na isog ka, kusgan
makasugakod
na walay ni kadiyut
na tagpilaw

kinumo mo ra man gani
ang bag-ong ba-id
kumingking and bag-ong tahal

Apan, sa gamayng
pagpanapyaw nianang
hangin...
(sakpan ka)
paliron pasawp
ang kandilang nangandoy
mahimong bombilya.
pasawmon ang hangin
og buhian mo sa inosinting buga

manghuy-ab ka.

og mobag-id sa akoang abaga
lupig pa'y iring saag...

mopahimutang

sa dili magdugay...
mahinanok

og kanus-a ka pa man mo-angkon?

hinuon, dili man tanan laki isog

-bejay

*alang sa isog og nagpaisog-isog

Saturday, May 27, 2006

ang mga oras

my shot on (or is it "at"?) a modern style of writing. sorry kung gugma-gugma na sab paminawon. pero pwede man sab ni di gugma-gugma. hehe. ♥, lazy daisy

sa mga bulahan
ang paglabay sa mga adlaw
ug semana
ug buwan

paspas
di mamatikdan

ang gadamgong gamata
makalitan

siya diay
nakat-on na'g paghigugma


ang mga gilamon sa kamingaw
ang mga gilamon sa kamingaw

kanila

ang mga adlaw
ug semana
ug buwan
hinay

hinay ang paglabay


mao sigurong wala pa ka

miabot na lang pa'g balik
ang higala kong hangin

ang tighatod sa akong mga halok
diha kanimo


mibalik ang higala kong hangin


akong mga adlaw

ug semana

ug buwan
hinay ang paglabay

wa pa gihapon ka
wa pa gihapon ka

magbalantay ni kikay kit


Sandig kanako
Kung nagkinahanglan ka nako
Hawiri ang akong mga kamot,
Kung nakabati ka sa kangitngit.

Pangita pinaagi sa kalangitan,
Moadto ko para makalupad
Kung ganahan ka motago,
Tan-aw lang sa imong luyo.

Naa ra ko diri,
Andam para mobati
Mohawid kanimo,
Ug para panubid nimo…
PANAGHIGALA
kikay kit

Mohatag og kalipay kanimo
Kung nagsubo ikaw
Nagpanalipod nimo sa bisan unsa’y madangat
Kung nagsakit ka

Dili gayud mobiya kanimo
Naa pirmi sa imong kilid
Nagpakita sa iyang tinuud nga gibati
Ang kamatuuran dili manghimakak

Pinalangga kong higala
Ang matahum kay ikaw
Ug kanunay tika’ng higugmaon.

Friday, May 26, 2006

ikaw na kaha?

kikay kit


Niadtong ordinaryong adlaw
Sa diha nga nagpahulay ako
Nangita og kalingawan sa pahamudlayan
Maayo ug magmalanawon ra ang tanan.

Unya naay panghunahuna nga nisantup kanako
Sa diha-diha naa ko’y nahinumduman nga usa ka kinahanglanong butang
Makatagbo kaha ko og usa ka tawo karong adlawa?
Nga maghigugma kanako nga wala’y sama?

Usa ka higala ang akong matawag kaniya
Sa mga butang manggiulawon ako
Bisan mohatag og diyutay’ng sulay
Kong magpakita na siya sa iyang malaumon nga ngisi
Nagpa-uswag ug nagpasadya siya kanako.

Usa siya kamalig-ong tawo
Pirming tibuuk ang mga pagbuut
Siya ang tawo nga akong masaligan
Kung mahulog ako sa bati nga panghigayon.

Naghulat gihapon ko kanimo nga mo-abut
Ikaw na kaha o maghulat pa ako sa sunod na mga adlaw.

Thursday, May 25, 2006

akong pagpa-abot


Kadto nga simanaha,
ang mga dahon nangalaya ug nangahagbong na..
diin naka?
diri rako magpa-abot kanimo..
ayawg kabalaka..

Kining buwana,
gi-lantaw ko ang ka lay-on sa kanawkanaw,
dili malimtan ang kamingaw,
ang dagat..
mi hubas...
mi ta-ub usab...
diin naka?
di-a rako..
gapa-abot kanimo..
ayawg kabalaka..

Ato nga tu-iga,
ang kahoy sa mangga humana ug pamunga,
wala pa gihapon ka,
tu-a rako ngadto gipa-abot ka..
Ayawg kabalaka..

Mi abot ang kahayag sa buntag
mi tung-tong ang kangit-ngit sa kagabin-on
diin naka?
ni-a rako..
gapa-abot gihapon kamino
nabalaka..
pero gipa-apot gihapon ka,
maski nahibalo nako nga
layu na kaayo ka..

Wednesday, May 24, 2006

untitled



Ni adtong ako bata pa
Puti og itom lang akong makita

Sa akong panan-aw klaro

Sayop man kini o husto


Wala'y lisod, gubot o lantugi

Tanan takdo sa akong pagpili

Kalipay niining lunlong gibati

Migasa kanako og simpleng kinabuhi

Mao sa pag-atubang ni'ng kalibutan ako nakat-on

Gumikan pagpuyo ni adtong kondisyon


Apan unsay nahitabo karon

Nihanap ang kagahapon

Ang kani-adtong puti og itom

Kutob na lang karon sa paghandom


Kani-adto; tataw pa og sayon matino
Mga butang 'di na ma-ila, sayop sa husto
Unsay tinu-od mihinay og lubog
Gipakyas ko sa akong kaisog

Mao siguro kini ang kalahi-an, karon sa kagahapon
Ni-adtong bata pa ko, karon sa akong pagkabatan-on

Tuesday, May 23, 2006

TUBAG, TUBAG-TUBAG!

(NAKAhinumdum lang ko atong usa ka gabii, human sa meeting sa sinulog com didto sa PK. talagsaon to nga punduk. diba betchai??. Naa tuy' binuang nga pangutana... kung makahibaw kuno ka nga lima nalang ka oras nahibilin sa imong kinabuhi, unsa kunoy' kinatapusan nimong huna-hunaon ug buhaton?...sukad ato, nipilit man hinuon ni nga binuang sa akong huna2x)


Sa dili madugay,
Manglayas ta.
Nadagkutan na ug kandila
tanang pantyon
nga atong nahinumduman.
Wala nay' makit-ang higala
nga masuginlan sa mga panghitabo samtang,
layo sila.
Unyang taud-taud,
isulti na
ang labing awahi nga pag-ampo.

Ang nagdum-ok nga hagawhaw--
tagak-tak sa mga lakang.
Dili ta lingi-on sa ka awa-aw samtang,
gibukutan kita
sa pantyon
nga naa sa atong likod.

Puhon,
ugma damlag,
basin muabut pa sila, kana kung buhi ug nakahinumdum pa.
ug dinhi sa nag-inusarang dalan,
saksi ang mga luha
sa hilum nga hukom.
Dinhi,
gikanta ang paburitong nota
sa mabulukon nga kalibutan.

Ang mga naa dinhi,
kadtong nangahanaw.
Ug basin,
basin ugma damlag,
magpalayo usab...



...kay ang kalibutan,
gihimo lang
alang
sa paghandum...



mao,
nga ang lawas sa taw
...tabunan ug bato,
ang lawas
...sunugon hangtod mahimog' abo.

ang maghuna-huna
sa iyang hinigugma,
dugmukon
sa ginagmay
nga pangil sa kamatayon

'hangtod buhok ug ngipon mahibilin?'

Makita nga malipayon sila,
samtang nag-akbo ta sa lapida
ug ang tanan ngadto sa unahan,
...makalimot ra usab.
'pila ka tuig? unsa ka dugay?'
Samtang sila,
wa mabalaka,
bisag
kadiyot lang sa paghinumdum.

Sa dugay nga paghuwat,
mahibaw sila sa hinungdan
niining paghilak:
...paghandum, pangandoy--
...pag-inusara, pag-pangita.
Apan,
sa dugay nga paghuwat,
dili nila masabtan ang mga luha?

Kung usa musigon:
"nilakaw siya!"
mawad-an kaha ug bili ang iyang ngalan?
Kung ingon ani man,
ang kamatayon,
mu-agi
daw patak
sa uwan.
ang paghunung niini,
sinyales sa bag-ong' kalibutan.
Makita
ang pirmirong subang sa adlaw.

Apan,
dili ni mahitabo,
dinhi nato sila gi-biyaan.
Sa samang lugar
gisuwat ang ilang ngalan.
Sa balik-balik,
ipatin-aw niini ang mga letra.
Daw usa ka damgo,
ang katapusang li-li--
ang amang nga bahik-hik.
Ug didto,
ang mga hanap nga hulagway
ipa tin-aw sa kinatapusang
ginhawa.

Kung ang karon ug ugma,
kutob nalang sa pag-hinumdum...
ug ang mga damgo,
bantawan nalang
sa tibuok adlaw
nga paghandum.
sa walay paniaw-tiaw,
kung giyabo mu na ang tanang pag-hinumdum...
Andam na
nga mugawas sa kinabuhi.
ug dinhi,
dakpon ug simhuton
ang baybayon,
didto sa unahan.

mahuman ang pag-ampo,
sa nangawala,
ug uma-abot.
ang bugtong kanta
nga awiton...
alang nalang
sa mga hungihong
gikan
sa nagdila-ab nga

...igbabayaw.


TIWA ANDAG
hubad gikan sa tula ni Manolito C. Sulit

Friday, May 19, 2006

Ang Sulod Sa Tiyan Ni Boknoy
-dollshoes-

Nagminyo ug sayo
nanganak ug pito
gibaligya ang lima
ang duha nagpabilin pa

gipadako ug maayo ang mga bata
gipatotoy hangtod mabusog sila
pila ka buwan ang nilabay
nanagko na baskog ug lig-on ubay-ubay

napuno ug mga luha ang mga mata
ang ilang panagna ibaligya na sila
sus maryosip! sa wala mag dugay
gibaligya dyud diay sila ni nanay

karon mangutana ka
kung asa na ang mga bata
naa intawon sa tiyan ni Boknoy
kay tungod diay ang mga bata mga...Baboy...
Tingsi sa Bata
-dollshoes-
(cute man gud ang bata... ug para nako kung makakita ko ug bata na nag ngisi mawala dyud akong mga kasakit... *sniff* *sniff*)

Tingsi....

tingsi, makawala ug labad
tingsi, makawala ug kaguol
tingsi, makawala ug sakit
tingsi, makawala ug gubat

makawala sa tanang pag-antos
ang tingsi sa bata.....sa bata
Isip Usa ka Giya
-dollshoes-

ablihan napud nako
maski abog lantawon
dili man gud mapugngan
manawag dyud hilabi na kung ulan

matag kita namo
dad-un dyud ko bisag asa
sa kamtuoran
ug maski sa walay hinungdan

emosyon nako nagsagul-sagul
nalipay, naguol
pagtulon-an na nadangat hastang daghan
tungod niya daghan ko ug madala

matag sira ko kaniya
nasudlan napud ang kaban ni lola
matag lakaw bit-bit ko siya
aron himuon ko isip akong giya

Wednesday, May 17, 2006

BISPERAS

Way kinutubang pag-antos,
Niining ting-init.
Ang lunhaw nga dahon,
Gitukob na sa yuta,
Mihilak.
Ang dinaga-ang sa langit,
Nag-nunut niining batong buhi.

Nagdag-um na,
Bugnaw ang inagian sa huyuhoy.
Ang panganod,
nagpuyos
ug
maasgad nga luha.

Haduol na ang ting-uwan,
Sa pag-alisngaw sa ugang yuta

Mutuyhakaw...

Mu-usbong ang tanum
Nga hagbay ng
Nalaya...



TIWA ANDAG
January 2005;Handuraw Cafe'

Lolo Ko
--dollshoes--
(cool kaayo ako lolo noh? naghunahuna bitaw ko sa akong lolo)

lima lang ni kalinya
apil na ang nag una
unsaon man nag libog man ko
kung unsa'y isulat para sa akong lolo
nag labad na noon ako ulo

Kanimo sinuwat ni balma

duul Kanimo
gusto ko duul diha Kanimo
ingun sila dili ko angay
muhisgut bahin Kanimo
apan,
muduul ako Kanimo.

musabot?
wa ko masayod
kung aduna'y nakasabot
apan, nadiskubrehan kong
mas tam-is ang pagkuyog
nga wala'y rason.

busa,
muduul ako
diha
Kanimo.
Dahon?
-- dollshoes --
(kamo lang ang sabot. mao lang dyud ni ang mingsulod sa akong alimpatakan)

ang dahon nag tuya-tuya
nahagbong gikan sa usa ka kahoy
laya naman gud
patay naman gud

kalooy sab uy
mahagbong lang diay ta inig malaya?

pero dahon mana siya diba?
kita tao man
naunsa man ko uy

kita maka lihok
ang dahon dili
makalihok lagi
kung uyogon o adunay hangin

sila maabogan
kita pwede man papaan ang abog
malimpyo lagi sila kung mauwanan

sila matamakan; dili na mabuhi
kita, kita pa ang manamak

mulihok na kaha ta
dili na kaha ta magpadala sa hangin
dili na kaha ta magpauyog

sugdan na nato ang pamapa sa abog
kay kita usa ka tao, dili dahon




Tuesday, May 16, 2006

unta ni bhebz


nilakaw sa da'n
gisubay ang sapa
nilupad sa kawanangan
nitugpa sa dakong buslot

nalipay na nagdahum
nisayaw ang huna-huna
nagantos ug dugay
wa' pa gyud diay

samtang naghuwat
nanampiling sa kilid
naninghawak sa daplin
hapit na unta

nangita ug maayo
gipugos ug abli
ang katulgung mata
nanguyab nalang wa' gihapun

sama sa tanan
na naghuwat sa kaugmaun
sige nalang ug antos
di gyud diay mu abot.

Monday, May 15, 2006

Gimingaw - "Chai"

(Umm...ambot lang. Ako mismo, nalibog ko. Hehe. Suway-i lang ug sabot. =)

Lab,
Asa man ka?

Wala ko kakita nimo
Pagmata nako.
Wala ka sa akong tapad.
Bugnaw kaayo ang katre.

Wala ko kakita nimo
Didto sa kusina.
Wala ka naginit ug tubig
Bugnaw hinoon ang kape.

Wala ko kakita nimo
Didto sa banyo,
Wala didto imong shampoo,
Ang imong humot na baho.

Wala ko kakita nimo
Didto sa sala.
Wala’y nigakus nako paglakaw ko,
Mingaw na hinoon kaayo.

Lab,
Hain man ka?

Alas dose na sa gabii
Apan, wala pa ka miuli.

Gimingaw na ko nimo.
Sa imong kape,
Sa imong baho,
Sa imong halok,
Sa imong lawas.

Lab,
Asa gani ka niadto?
Apasun run tika dira.

Huwat lang.

Ang Gi Alzheimer's sinuwat ni balma

(para sa atong nasod... mayta'g dili fully tinuod...)

tutok, tutok, tutok matag adlaw
inig gabii, mangita'g pamahaw
makigdungan og taghoy sa mga langgams' gawas
mangaway sa iyang misis kon dili makagawas

kini ang dagan
sa kinabuhi sa gi Alzheimer's

sayos' buntag mahinumduman si Sinatra
ug all the girls he loved before.
Pangutan-a, suwayi kaw, kon kinsa iyang kasturya
kung aduna siya'y matubag, hinimo na ngalan, basig si Maria

mao ni ang butbot na mapasaylo
kay lagi, gi Alzheimer's.

Kon parehas ra iyang pangkan-un, ayaw'g kabalaka
Kon makigtabi ka, ay'g dahom na mailhan pa ka
Ay'g pangandoy na tabangan ka sa imong homework
Salig lang, mas malingaw pa siya sa cartoon network

Apan, ayaw intawon kasapot
ug ayaw siya biya-i,
ang tiguwang na gi Alzheimer's

kay ikaw, bisan bata pa,
aduna ka na'y memorya na sama
sa kapin pas' otsenta.