Thursday, April 20, 2006

BARGAYO: Season 15

(pasiuna: Kining gumalaysaya napatik na sa akong Multiply account ug ako na lang ipaambit pud kaninyo, mga pinangga kong munchkins. Usa lang ka warning, ayaw mo og ka-impluwensya sa linggwahe niini nga sagol ininglis. Dili ni mao ang sakto apan ako lang ning gibuhat isip lahi nga boses sa Sinugbuanong panulat. Somehow, you have to find your own Cebuano voice kung kamo magsulat sa Binisaya.)



Living up to the Indie Spirit

Nakahulam ang akong amigo sa Panasonic AG DVX100A niadtong semana santa. Usa kini ka gamhanan nga camera. Quality-wise, mahimo kini niyang sundon ang "look" sa usa ka hulagway nga gikuha sa film camera. Mahimo kini siyang modagan sa 24P o 24 frames per second progressive. Dili kini sama sa consumer cameras nga "interlaced" and pag-capture niya sa mga images ug busa medyo dako-dako ang iyahang tendency sa flicker ug uban pang mga hindrances to get sharper and more defined images.

While we have the cameras and the equipment, wala gyud kami masayod kon unsa ang among buhaton. Mao nang pagkadungog namo nga magpalansang si Gilbert Bargayo sa Guadalupe, diha-diha wala mi magduha-duha.

"Unsang orasa mamatay si Kristo? Di ba 2pm man?" ang text ko sa akong amigo. "Alas tres man tingali," tubag niya.

Kon wala kamo kaila ni Gilbert Bargayo, siya kadtong nagpalansang isip Kristo sa matag senakulo didto sa lungsod sa Carcar. At one time, he promised nga katapusan na lang ang ika-14th niyang palansang. Wala kini mahitabo. Sa Guadalupe nabanhaw si Bargayo. So we asked the question. Ngano man? Unsa pa may gusto niyang mahitabo sa iyang kinabuhi after the 14th crucifixion? Masokista ba siya? Morag extreme na ang eccentricity ining tawhana da. Mao ni ang gibalon namong mga pangutana while we packed our cameras and headed to Guadalupe. Of course, it was a given, isip mga filmmakers wannabe, we were all agog to get the perfect visuals from the event. Bahala na'g manglagom sa kainit or magkatuwad-tuwad or mangapiang, basta lang we can get that perfect shot of everything that takes place one Good Friday in Guadalupe.

Samtang naghulat ang mga tawo sa may plaza atubangan sa simbahan, among nakit-an si Bargayo. "Atong interbyuhon," aghat ko sa akong amigo. Ug tuod man, quick to the draw, without a word, ang akong amigo nga si Pubs miposisyon dayon sa iyang camera opposite kon hain ko nag-shoot ni Bargayo. Uncontrolled environment kunohay kay docu man, mas challenging kay sa fiction filmmaking kay wala may molihok unless mahapak na ang clapper.
Didto sa luyo sa simbahan mi nag-shoot ni Bargayo, about two hours sa di pa magsugod ang gi-staged nga senakulo. Mao kini ang mga panghitabo.

He was trying to fit his loincloth. Nagproblema kini si Bargayo kay dili man mao nga bahag ang nadala sa iyang mga bata-bata. "Makita man sad atong brip ani," sulti niya. Pila ka attempt, iya kining gisuway og bugkos og dili gyud niya matabunan ang iyang brip. "Di ni maayo," sulti niya.
Gipaningot na kini kay hapit na man magsugod ang senakulo. "Tagai na lang kog laing tapis bi," sulti niya sa mga assistant didto sa simbahan. Taud-taud, miabot ang usa ka babaye nga nagdala og panapton. Gisuway kini nila og tapis kang Bargayo. "Ka-seksi ba pud ani, mora man ta anig nag-mini skirt," nangatawa ang mga nakadungog niya. Alegre and palibot, apan natural lang pud nga mohilom inig taud-taud. "Ang kuyaw ani og mangisog ang atoa, na, maklaro gyud!" sulti niya. Pastilan, si Kristo nangomedya.

Miduol dayon kami ni Pubs og gisugdan ang interbyu on cam.

"Ikapila mo na ning palansang, nyor?" pangutana ko.

"Ika-kinse na ni," tubag niya.

"Unsa may bation nimo kada palansang?"

"Natural ra man," tubag niya, "Naanad na gamay."

"Naa bay kalahian kada palansang nimo?"

"Aw, nagkadaghan lang akong grasya kada palansang?"

"Sama sa unsa, nyor?

"Aw, di lang ko kahinumdom, pero naa gyud."

"Unsa may pangandam nga imong gibuhat?"

"Nangadyi lang."

Mugbo iyahang tubag ug nagtuo ko nga it wasn't quite the best time to interview him. Hinuon, okay ra sab to get a few footage in the last few moments before siya ilansang. Kung maka-interbyu mi niya og usab, basin naa mi point of departure ug basin contradictory ang iyahang matubag.

Miabot ang make-up artist, gipapula gamay ang iyang ngabil, gibutangan og shade ang ubos sa mata.

"Unsa may hulagway nga imong na-imagine ni Kristo?" pangutana ko sa make-up artist.

"Kinahanglan manglagom ang mata niini kay wala man kini katug," tubag pud sa make-up artist nga babaye. May assistant siyang bayot.

"Nganong pulahon man iyang ngabil?" pangutana ko.

"Gusto man niya nga papulahon gamay," tubag niya.

"A, ok," tubag ko, and was thinking of a title of a future and obscure novel: "The Faggotificaton of Christ in Guadalupe." Joke ra. Of course, subtle lang ang make-up.

Human sa interbyu, mihapit usa si Bargayo sa comfort room. Taud-taud sab siya didto ug dayon miderecho atubangan sa altar sa simbahan. Miluhod kini og mihapa, nangadyi. All these things we were able to shoot with two cameras.

I got an ant-view shot of the man while walking on the aisle from the altar. May na lang.
Migawas dayon kini sa simbahan og miderecho niadtong gamay nga booth o cubicle kilid sa entablado. Milingkod kini si Bargayo.

"Kinsa man gyud ang modukdok sa lansang? pangutana ko sa mga sundalo nga naglibot ni Bargayo.

"Ako, sir!" tubag sa usa ka hamtong nga lalake, nagsul-ob na sa costume sa usa ka Roman soldier.

"Unsay imong pangan?"

"Jose Carpentero, sir." Pastilan, unsa man ning pagkaunsaa.

"Pahulama kog bolpen," miingon si Bargayo kanamo.

Miduol ko sa usa ka barangay tanod ug nanghulam og bolpen.

Gitunol ko ang bolpen. Gipislit-pislit ni Bargayo ang iyahang palad ug iyang gituldokan sa bolpen ang dapit nga buot niyang ipadukdok ang lansang. Mitan-aw kini siya ni Carpentero apan naglingi-lingi kini sa layo.

Mitutok si Bargayo ni Carpentero og miingon, "Hoy, paminaw. Naunsa ka man?"

Nangatawa mi. Morag nakulbaan si Carpentero.

Di ko na lang isaysay ang uban pang mga kataw-anan nga nahitabo o mga behind-the-scenes sa ika-kinseng palansang ni Bargayo.

I realized a lot of things that day. Sa ika-una o ikaduha nga palansang ni Bargayo, I think it was for many reasons and one of those, apparently or naturally, was penitence o paghinulsol sa iyahang mga sala. The other is, he was probably just an ordinary bystander who was out to prove something to his friends.

Para nako, after the first ug second crucifixion, it was purely machismo na lang, purely ego-trip. He enjoys the attention, just like any actor who gets the applause after a performance. Mao ni ang balik-balikan ni Bargayo matag tuig. In a way, it has defined him as a person. Mao ni ang naghatag niya og self-worth. He was virtually unknown before this thing, nagstambay ra kini siya as a bored fireman sa Carcar until he decided to play the role of Christ one Holy Week in Carcar.

Pero okay lang. Bargayo serves the purpose. Kinsa man pud ang lain pang mo-boluntaryo sa pagdala sa papel ni Kristo. Kinsa may naay igong kaisog? And to do it many times over. Maayo ra pud nga naay Bargayo. He's a crowd-drawer. Nalingaw ang mga langyaw. Tiaw mo nang miabot tingali ang balita sa mga nasud sa Europa nga tua didto sa Sugbo adunay tinuoray nga magpalansang.

Sa modernong Pasyon, walay kalabutan ang relihiyon niini. It is not a spirituality thing, it's popular culture. Showbiz, ig-agaw sa Wowowee. Og kung human sa pagpalansang, mag-uwan og kwarta, lagmit mag-stampede pa. Imagina, on a Good Friday.

Salamat ni Bargayo sa iyang mga pasiaw didto luyo sa simbahan samtang nagpaabot mi sa sinyas sa direktor nga pagawson na siya aron ipuli niadtong mipas-an gyud sa krus. The humor disrobed him of the myth which some romantic or naive writers in the press and media have created around Bargayo. Sloppy journalism nurtured that myth. The human interest story should've angled on the man's gratification while everybody looks up in awe of him as Bargayo fakes a pained look of the suffering King of the Jews. Pastilan. So he did gave us the perfect visuals, the perfect shots, thanks to him. The guy's a cinematic genius.

Sa kataposan, mora diay to'g conspiracy sa mga artists kunohay. Kataw-anan. Sagdi na lang nang paghinulsol sa sala. Ila na lang na. Wa koy kalibutan ana.

2 Comments:

Anonymous miss_perfect said...

"Somehow, you have to find your own Cebuano voice kung kamo magsulat sa Binisaya"
--bitaw...

"mga pinangga kong munchkins"
--HAHAHA!!!

8:29 AM  
Blogger aCey said...

munchkins jud!

12:39 PM  

Post a Comment

<< Home