Monday, April 24, 2006

"Mrs. Robles" sinulat ni luhang lumad



Abril sa tuig 1987. Buntag.

Sa maternity clinic ni Dr. Parodo, lima ka buntis na mga inahan ang nagtapad og lingkod samtang naghuwat sa pagtawag sa ilang torno. Diyes minutos ang nilabay, usa ka nars ang nigawas gikan sa check-up room og kauban ang usa ka sabak na babay na bag-o lang na check-upan sa doktor. Human pagdawat sa bayad, ang nars nibarog og gitawag ang usa ka pangalan , “Mrs. Robles?” Sa lima na nahabilin, naay usa ka ulo ang nihangad. Giduol kini sa nars og gigiyahan paglakaw padulong sa check-up room. “Ikaw na ang sunod ma’am”, padayag sa nars.

Ang upat na nahabilin nagpadayon sa paghuwat og nagpabiling hilom. Sige sila og atang sa paggawas atong gitawag pero niagi nalang ang trenta minutos, wala pa gihapon. Grabe na ang kahilom sa waiting area. Makabungol na gud sa sobra kahilom. Sa kalaay siguro sa upat, ang clinic ni Dr. Parodo ang gi-estadihan. Gitutukan tanan butang sulod sa clinic. Sa wala gituyo, ang ilang mga panan-aw nagkasugat. Sa pagdali-dali og likay, iya-iyang direksyon naglingiay. Gipangkapoy na siguro og dili na mapugngan ang kakatol sa ilang mga ba-ba, nagkadungan og sulti ang upat! Resulta? Nangatawa nalang sila. Nagkaila-ila. Nagtsika-tsika. Hangtod nagkaamiga. Tunga sa ilang mga diskusyon, ang Ginoo diay nalingaw og tan-aw sa ilaha. Wala sila kahibaw na ang Ginoo naa diay plano sa mga bata na ilang gisabak. Na pag-abot sa eksaktong panahon, ang mga bata pod magkahigalaay.

Bilib sad ko sa plano sa Ginoo. Imbis padayunon ang nasugdan na pagka-amiga sa upat, Iya gyud giapilan og drama! Sa mga misunod na skidyul sa ilang pagpa check-up, ang upat wala na nagkadungan. Sukad ato, wala na sila hatagi og higayon para lang magkita og utro. Pag-abot sa buwan sa Hunyo, ang duha sa upat na mga inahan, nanganak. Pareho laki. Niabot ang Agosto, og ang duha na nahabilin nanganak na pod. Usa ka laki og usa ka babay.

Upat na ka tuig ang niagi og gisugdan na sa Ginoo ang iya plano. Diha sa adlaw sa unang pag-eskwela sa mga bata, wala nagdahom ang upat ka inahan na mao sad tong adlawa na mgkita na sila og utro. Grabeng kalipay ang ilang nabati. Wala pod sila nagtuo na pareho ra diay sila og syudad na gi-puy-an. Pwerte gyug ambak-ambak nila og nagkinamustahay. Unya nahitabo gyud ang ekasktong plano sa Ginoo -- nagkaila-ila ang mga bata. Sukad ato, naghinay-hinay og kasuod ang upat ka inahan, apil na pod ang ilang mga anak. Nganlan nato ang mga bata na sila Sanny, Michael, Jose og Marie.

Naay usa ka panghitabo na tungod ato nisamot ang pakasuod sa upat ka pamilya. Ang mga bata kay kinder na. Adunay benefits show na gipasiugdahan sa eskwelahan. Nanan-aw og “Beauty and the Beast” ang mga bata sa sinehan. Diha na nahuman na ang salida, nahibong si Marie nganong walay yaya ang nisugat sa iyaha. Pwerte gyung hilaka sa bata. Giduol nila Sanny, Michael og Jose ila amiga og gipahunong sa paghilak og ila kining gitabangan pagbarog kay niyaka naman ni sa sawg. Nagpasalamat gyud og dako ang mga ginikanan ni Marie sa paghatod sa bata sa balay. Mahinungod sa yaya, nakalimot siya sa pagkuha ni Marie kay nalipay ni og kuyog sa iya uyab!

Nagkasuod na gyud ang mga bata. Lupig pay tinuod na mga igsoon ang taras nila sa usag-usa. Nagpasalig pod sila na dili nila pasagdan ang usag-usa ilabi na ang pinakamanghuran og ang nag-inusarang babay sa grupo na si Marie. Ila kini gitawag og “bunsoy”. Sa ilang kabatan-on, pirmi ni sila magkuyog sa pagduwa, sa pagkatug og sa pagkaligo. Sila tanan kahibaw sa sikreto sa usa. Kanunay anaa ang usag-usa nila sa kalipay og kaguol. Mag-rinesbakay kung naay mo-agrabyado sa ilang grupo. Bisag naa sila’y tagsa-tagsang grupo sa elementarya, tibook gihapon ang ilang pagkahigalaay.

SCED ang napili na ngalan sa ilang grupo. Mga pirmirong inisyal kini sa ilang apelyido. Pila na ka tuig ang niagi og ang mga bata nanagko na og nahimo nang mga ulitaw og daga. Pero bisag mga batan-on na, nagpabilin gihapon sa ilang pagka-walay buot.. Kuyog bisag asa, magtapad sa pagkatug pero dili na magdungan og kaligo! Sa una, si Marie man ang grabe manungog sa panahon na gipang-tuli ang tulo, og niabot ila oras para manimalos. Sa unang gamit gyud ni Marie og bra, puro yaga-yaga ang nadawat niya. “Aaah, dalaga naman amo bunsoy”, sungog sa tulo og dala kini pagbira sa bra strap para mo-litik sa bungkog ni Marie. Puro ra gyud kaboang ang nasabtan sa upat pero sa pag-eskwela, mga maayo man sad.

Pag-gradwar nila sa elementarya, diha pod nila nahibaw-an na magbuwag na sila pag-eskwela sa haiskul. Tungod kay sila Sanny og Michael naka-angkon og scholarship sa usa ka Science Highschool. Sila Marie og Jose nagpabiling loyal sa ila gi-andang eskwelahan. Si Lord gyud oi, hilig gyud og mga panagbangi! Gi-testingan ra siguro Niya kung magpabiling suod ang upat. Pero bisag nagkalahing syudad na sila nag-eskwela, naa gihapoy komunikasyon ang upat. Nauso na ang silpon atong panahona. Tulo ka beses sa usa ka buwan manguli sila Sanny og Michael kay mingawon man sila sa ila mga pamilya. Taga-uli nila, ila gyung siguraduhon na magka-jamming sila upat sa weekend. Sila Marie og Jose kung naay panahon, mobisita ngadto sa ila mga amigo. Dili nila huna-hunaon ang kalayo og kakapoy sa biyahe basta makit-an lang ang dagway nila Sanny og Michael.

Haaay… Kinabuhi gyud sa haiskul! Ngadto magsugod ang tanan – apil ang gugma. Mataghigayon na manguli sila Sanny og Michael, unya magka-ipon na sila upat, puro kasapot ang mabati ni Marie kay imbis magkinamustahay, mga babay sa kinabuhi sa iyang mga amigo ang hisgutan. Selosa na pagkataw si Marie. Isip na siya ra ang unica ija og ang pinakamanghuran sa ila pamilya. Dihang bation na si Marie sa iyang kasapot, pirmi gyud kini mabantayan ni Jose. Pahilom ra siya magmatyag ni Marie. Og kalit nabati niya na gihigugma na diay niya ang iya amiga! Gitago ra kini ni Jose sa iya kaugalingon, hangtod sa niabot ang higayon na kinahanglan na niya isulti iya tuyo kay Marie. Dakong sorpresa iyang nahibaw-an dihang nabatian niya gikan sa ba-ba ni Marie na pasikreto pud diay siya gihigugma sa babay.

Naabtan og napulo ka buwan ang pagtago sa ila relasyon. Tabang na pod sa ila mga kaila, ilabi na sila Sanny og Michael. Naputol ra kini kay nasakpan sa pamilya na nisupak si Marie bahin sa ilang kasabutan na dili pa siya pwede mosulod anang klase na relasyon. Gisunod nalang nila ang gusto para wala nay samok og nagsabot ang duha na ila nalang kalimtan ang nahitabo nila. Para sa ilaha mas importante ang balyu sa ila pakahigala kaysa sa lain butang.

Nagpabiling amigo sila Marie og Jose. Kataw-an nalang nila kung sungogon na sila nila Michael og Sanny bahin ato. Karon naa na sila sa kolehiyo. Ang duha naa sa Cebu og ang duha naa sa Manila nag-eskwela. Pinaagi sa tawag, text, YM, emails ang ila komunikasyon. Ang ila ra gyud higayon na magkita kay kung manguli na sila sa ilang yutang natawhan. Ngadto gihapon nibalik ang tanan. Kung dili sila magkita, kabaw sila na tagsa nila naa pirmi sa kasing-kasing og huna-huna sa usag-usa.

Kahibaw ko na karong mga panahona, nakahinumdom sila sa sinugdan sa ilang pagkaila-ila. Abril 2006, eksaktong ika-disinoybe na ka tuig ang ilang pagkahigala karon. Kung unsa may gibuhat nila karong taknaa, kabaw kong hunungon gyud na nila og pahilom na motingsi sa paghinumdom sa mga tam-is og pait na nahitabo sa ilaha sulod sa disinoybe ka tuig. Apil na niini ang dakong pagsalamat sa ilang mga inahan na pareho og doktor ang napili og sa Ginoo na iya gi-plano ang tanan. Pero dili nila makalimtan ang pinaka-importante sa tanan – si Mrs. Robles. Tungod sa iyang pagkalangaya, nagkaila ang upat ka inahan apil na ang sulod sa ilang mga tiyan.

3 Comments:

Blogger aCey said...

hi, luhang lumad! kinsa ka? ^_^

2:50 PM  
Anonymous joracrac said...

si sue... ganahan ko sa kung unsa nagkaamigo ang mga bata..hehehe

3:09 PM  
Blogger aCey said...

hey, sue-per! cute kaayo ang kids.

3:18 PM  

Post a Comment

<< Home